ساير بخش ها کتابخانه جدید پرسش و پاسخ مسابقات کتابخانه درس هايي از قرآن تفسير نور
کتابخانه
اصول عقائد اسلامی (امامت) »
«امام» به معناى پیشوا و جمع آن «ائمّه» است. در حقیقت به آنچه از او پیروى مى‏شود امام مى‏گویند؛ خواه كتاب باشد یا انسان، حق باشد یا باطل.(1)
 اكنون كه معناى امام روشن شد، براى اثبات این كه امامت، یكى از اصول دین است، بهتر آن دانستیم كه آیات و روایاتى را بیان كنیم و قضاوت را به عهده خوانندگان بگذاریم:
 1- خداوند در حجّة الوداع، پیامبر را مخاطب قرار داده و مى‏فرماید:
 «یا ایّها الرّسول بَلّغ ما اُنزل الیك من ربّك و اِن لم تفعل فما بلّغتَ رسالته و اللّه یعصمك من الناس و اللّه لا یهدى القوم الكافرین»(2)
 اى پیامبر! آنچه از طرف پروردگات بر تو نازل شده است به مردم برسان و اگر چنین نكنى، رسالت خدا را انجام نداده‏اى (و رسالت تو بى‏سرانجام است) و بدان كه خداوند تو را از خطرات احتمالى حفظ مى‏كند و خداوند كافران را هدایت نمى‏كند.
 با توجّه به اینكه سوره مائده آخرین سوره‏اى است كه در اواخر عمر شریف پیامبر نازل شده و با توجه به اینكه مسائل مربوط به توحید و معاد، از همان ابتداى بعثت به مردم گفته شده و با توجه به اینكه دستوراتِ نماز، جهاد، روزه، خمس و زكات در سال‏هاى اول هجرت صادر شده و اكنون سال دهم هجرى است و با توجّه به اینكه پیامبر، انسان ترسوئى نبود كه خداوند این چنین سفارش كند وگرنه باید همان سال‏هاى اول بعثت كه تنها بود بترسد نه سال‏هاى آخر كه ده‏ها هزار علاقه‏مند دارد و با توجّه به اینكه نحوه ابلاغ (جمع كردن تمام كاروانیان در گرماى سوزان مكه) و محل و زمان این دستور نیز منحصر به فرد است، با توجه به همه این مسائل، معلوم مى‏شود پیامى را كه پیامبر باید برساند درباره موضوعى بسیار مهم است كه پیامبرصلى الله علیه وآله از پیامدهاى آن و كارشكنى منافقان هراس دارد و آن مسئله جانشینى رسول خدا مى‏باشد.
 چنانكه عده بسیار زیادى از اصحاب رسول خدا كه مورد قبول همه مسلمانان هستند نیز این ماجرا را نقل كرده و گفته‏اند كه آیه درباره ماجراى غدیر خم و مسئله جانشینى پیامبر است. براى آشنایى بیشتر مى‏توانید به كتاب الغدیر(3) و تفسیر نمونه(4) مراجعه فرمائید.
 2- در روایات متعدد یكى از امور زیر بنایى و اساسى اسلام، امامت و ولایت معرفى شده است، چنانكه در كتاب وسائل الشیعه، 39 حدیث(5) و در كتاب مستدرك الوسائل، 17 حدیث(6) آمده كه مى‏فرماید: بنا و اساس اسلام بر چند موضوع استوار است و ولایت و رهبرى را از اساسى‏ترین آنها مى‏داند، از جمله:
 امام باقرعلیه السلام مى‏فرماید:
 «بنى الاسلام على خمسة اشیاء: على الصلاة و الزكاة و الحج و الصوم و الولایة» بناى اسلام بر نماز، زكات، حج، روزه و ولایت استوار است.
 زراره كه از شاگردان بزرگوار امام بود، مى‏پرسد: كدام یك از این امور مهم‏تر است؟ امام مى‏فرماید: ولایت از همه مهم‏تر است و سپس چنین توضیح مى‏فرماید:
 «لانّها مفتاحهنّ و الوالى هو الدلیل علیهنّ»(7)
 زیرا ولایت، كلید سایر مسائل است و والى نقش رهبرى و هدایتِ مردم را به دیگر موارد دارد.
 البتّه شكى نیست كه مراد از «ولایت»، اطاعت از امام معصوم است، چنانكه در بعضى روایات به جاى كلمه «ولایت»، اطاعت از امام آمده است.
 علاوه بر اینكه هر یك از نماز و روزه و حج و زكات به خاطر نبود امكانات مالى و بدنى قابل تغییر است، اما مسئله ولایت و رهبرى در هر حال ثابت و بدون تغییر است.
 از همه گذشته پیامبر اكرم‏صلى الله علیه وآله براى معرفى و نصب امام، مدت‏ها در بیابان غدیر خم براى تمركز و اجتماع مردم صبر كرد و همین كه همه مردم در مكان واحد جمع شدند مسئله رهبرى معصوم را بیان فرمود و حال آنكه براى بیان دیگر زیربناها چنین نكرد.
 امّا افسوس كه مردم مسئله اصلى را رها كردند.
 در ایام حج به هنگام طواف خانه خدا در حالى كه به كعبه نگاه مى‏كردم به این فكر فرو رفتم كه خداوند این كعبه را شكافت و زایشگاه و گهواره على علیه السلام قرار داد و او نیز سرانجام كعبه را از بت و بت‏پرستى پاك سازى كرد.
 آنگاه نگاهى به طواف كنندگان بى ولایت كردم و گفتم: مردم مولود كعبه را رها كرده و به دور زایشگاه او مى‏گردند.
 3- دلیل سومى كه مى‏توان براى اهمیّت امامت آورد حدیث معروفى از پیامبر است كه مى‏فرماید:
 «مَن مات و لم یَعرف امام زمانه مات میتة جاهلیّة»(8)
 هر كه بمیرد و نسبت به امام زمان خود شناختى نداشته باشد، گویا قبل از ظهور اسلام و به مرگ جاهلیّت مرده است.
 4- امام باقرعلیه السلام مى‏فرماید: «كلّ مَن دان اللّه بعبادة یجهد فیها نفسه و لا امام له من اللّه فسعیه غیر مقبول و هو ضالّ متحیّر»(9)
 هر كه بدون پذیرش رهبر حقّ، خود را به زحمت انداخته و عبادتى انجام دهد، هرگز مورد قبول خدا نبوده و او در تحیّر و گمراهى است.
 همان گونه كه اگر كسى بدون ابلاغ و نمایندگى، اجناسى را براى اداره‏اى خریدارى كند، هرگز از طرف مسئولین پذیرفته نخواهد شد.
 آرى در اسلام به مسئله انگیزه و هدف و رهبرى و پیروى اصالت داده شده و اهمیّت فوق العاده دارد.
 با نگاهى اجمالى به چهار دلیل فوق، مى‏توان دریافت كه رهبرى در اسلام جزو اصول دین است نه فروع دین و اصل امامت از جایگاه ویژه‏اى برخوردار است؛
 توحید كه اولین اصل دین است، زمانى نمادین مى‏شود كه حاكم جامعه، امام معصوم باشد وگرنه به جاى توحید، شرك و طاغوت سبز مى‏شوند. نبوّت و شریعت زمانى پابرجا مى‏ماند كه رهبرى معصوم آن را حفظ كند وگرنه با خرافات و تحریف و بدعت و سلیقه‏هاى شخصى آمیخته شده و وحى از اعتبار مى‏افتد.
 اصولاً جامعه بدون قانون و رهبر حقّ، مساوى با جنگل است و هر یك از قانون و رهبر مكمّل یكدیگر و جدایى ناپذیرند.
 شناخت و توجه به معاد و آشنائى با مسائل ملكوتى آن، جز از طریق امام معصوم ممكن نیست.
 امامت است كه به نماز جان مى‏دهد، به حج و روزه جهت مى‏دهد، به جهاد مشروعیّت مى‏دهد و فرائض الهى را احیا مى‏كند. امام همانند كارخانه برق به همه لامپ‏ها نور و روشنایى مى‏دهد.
 آرى مسئله رهبرى و امامت و نقش آن در نظام جامعه اسلامى و حفظ و استقرار قانون جاى هیچ گونه تردید و گفتگوئى نیست.

1) مفردات راغب.
2) سوره مائده آیه 67.
3) علامه امینى در اوائل جلد یكم كتاب الغدیر، نام 356 نفر از علماى اهل سنت كه داستان غدیر را نقل كرده‏اند، ذكر نموده است.
4) تفسیر نمونه، ج 5، ص 5.
5) وسائل الشیعه، ج‏1، ص‏13 - 29.
6) مستدرك، ج‏1، ص‏69 - 75.
7) وسائل‏الشیعه، ج‏1، ص‏13.
8) بحارالانوار، ج 32، ص 331.
9) كافى، ج‏1، ص‏375.

[صفحه ]» صفحه بعد


فهرست
امامت از اصول دین استتوحید و امامت، دو قلعه مستحكم الهىنیاز به امامنقش امامراهنما بودن امامالگو بودن امامباز هم نقش امامنقش الگوها در جامعهنقش الگویى حاكمانهدف امامت و رهبرىنشانه‏هاى امامتانفاق در ركوعماجراى غدیرتلاش پیامبرچرا تلاش‏ها بى‏نتیجه ماند احقاق حق یا تلاش و فریاد صفات امامعصمتسعه صدرعدالتدورى از هوى و هوس شجاعتفضلیت و سابقه نیكحكم طبق كتاب خدا عطوفت و سیاست زهد و سادگىحق‏گرایى و حق‏مدارىقاطعیّت در راه حقپیشگامى در كارهابى‏تكلّفىمدارا با مردم آگاهى از تاریخ گذشتگانرسیدگى به مشكلات مردم صبر و خداباورىاخلاص و دورى از مادیّاتتوانایى و علم سرآمددورى از امتیازطلبىحفظ منافع اسلام نه منافع خودتعیین امامتجربه‏هاى تلخ قضاوت مردم همه جا حق نیست تعیین امام تنها از طرف خداست امامت، عهد و پیمان الهى عوارض طبیعى انتخابات انتصاب الهى، راه حقانتخاب، ممنوع انتصاب، حكیمانه استگوشه‏اى از فضائل حضرت على و اهل‏بیت‏علیهم السلاماطعام مسكین، یتیم و اسیر جهاد در راه خداجانفشانى در راه پیامبر امام و نزول فرشتگان در شب قدر گوشه‏اى دیگر از فضائل على‏علیه السلامپرسش و پاسخحقوق امام و اُمّت مسئولیّت اُمّت امامت و حجآثار پیروى از امامیاران واقعىیاران دروغین انواع ظلم‏ها به امامتگستره ظلم و حق‏كشىظلم به پیرواناكثریّت خطاكار؟ همگامى شیعه و اهل سنترهبرى‏هاى ممنوعشیعه یا سنّى؟حدیث كساء معرّفى روزانهصلوات بر اهل بیت در نماز محبّت اهل بیت‏علیهم السلامماجراى غدیر آیا پیام غدیر، دوستى علىّ‏علیه السلام بود؟ اولى الامر كیست؟ اولى الامر دوازده نفرندهدف ائمّه یكى استجایگاه اهل بیت نزد پیامبرگستره تربیت و هدایت اهل‏بیت ائمّه و توجّه به خودسازى امام مهدى‏علیه السلامغیبت امام زمان‏علیه السلام انقلاب اسلامى، زمینه‏ساز ظهوردیدار امام در زمان غیبت وظیفه ما در زمان غیبت ولایت فقیه تداوم خط امامت ولایت فقیه و نقش آن